تکنیک های مهم در ترجمه متون تخصصی

تکنیک های مهم در ترجمه متون تخصصی

ترجمه تخصصی (Scientific translation) متون علمی با متون روزمره متفاوت بوده و به همین علت نیاز به تکنیک‌های خاص خود دارد. ازآنجا که ترجمه متون مختلف علمی نیازمند تسلط به اصطلاحات و آگاهی کامل از واژگان تخصصی در رشته خاصی است، بنابراین اولین گام در ترجمه تخصصی، دانش درزمینهٔ تخصصی متن می‌باشد.

ترجمه متون تخصصی نیازمند تسلط بر هر دو زبان مبدأ و مقصد، هدف نوشتار است. همچنین فرد باید بتواند مفاهیم علمی موجود در متن را درک کند. مترجمین تخصصی معمولاً افراد تحصیل‌کرده در رشته تخصصی مورد نظر هستند. در برخی مواقع آن‌ها پژوهشگرانی هستند که درزمینهٔ مورد نظر از درجه بالایی از دانش زبانی برخوردار بوده و در زبان‌های مبدأ و مقصد دارای آثار تألیفی و پژوهشی زیادی هستند. در بسیاری موارد نیز ترجمه متون علمی با مشورت یک فرد متخصص در زبان و یا یک فرد متخصص دانشگاهی در زمینه علمی مربوطه صورت می‌گیرد.

در ادامه این مطلب چندین تکنیک جهت ترجمه تخصصی را بررسی می‌کنیم:

ترجمه کردن در راستای هدف متن:

مهم ترین هدف اصلی ترجمه تخصصی، واضح بودن و رسیدن به مفاهیم متن است که باید معنای مفاهیم دقیق متن اصلی را بیان کند. در ترجمه متون تخصصی نباید عبارات ابهامی و ساختارهای پیچیده را بکار برد زیرا این عبارات از ویژگی‌های متون ادبی است. می‌توان گفت این سخت‌ترین کار در ترجمه تخصصی است. پیدا کردن واژه‌های مناسب می‌تواند در برخی مواقع چالشی بزرگ برای مترجمین تازه کار باشد که در صورت عدم استفاده مناسب، باعث ابهام و گاهی تناقض در متن می شود. پیدا کردن جایگزین مناسب جهت ترجمه کلمات علمی همواره کار آسانی نیست، به همین علت مترجم باید بر زمینه تخصصی متن تسلط داشته باشد.

در هنگام ترجمه مقاله بایستی به ساده نویسی توجه داشته باشید. بدین معنا که باید اصل مسئله در قالب کلمات دقیق و روشن بیان شود و همچنین در استفاده از کلماتی که موجب ابهام خواننده می‌شود، خودداری نمایید.

نگاهی به اشتباهات:

مترجمین تخصصی می‌توانند به راحتی اشتباهات درون متن اصلی را اصلاح نمایند که البته این مسئله نیازمند این است که متن را با دقت مطالعه نمایند. اشتباهات رایج در کارهای علمی عبارت‌اند از: عدم مطابقت بین اعداد ذکر شده در جداول، اشاره اشتباه به نمودارها و اشکالات تایپی در نمادها. مترجم باید این چنین اشکالات را با ذکر در براکت ها یا پاورقی‌ها اصلاح نماید.

دقت داشته باشید که مترجم امانت دار متن اصلی است و نمی‌تواند بدون بیان متنی را به دلخواه تغییر دهد. هرگونه تغییر در متن اصلی را باید به صورت کاملاً واضح در ترجمه عنوان نماید.

تغییر در ساختار دستوری متن:

در برخی مواقع قواعد دستوری در دو زبان مبدأ و مقصد متفاوت است، بنابراین الزامی است تا متن متناسب با ساختار زبان مقصد تغییر یابد. در برخی زبان‌ها جملات طولانی بسیار متداول بوده و در ترجمه نیازی به کوتاه‌سازی جملات نمی‌باشد و از سوی دیگر، در زبان انگلیسی جملات بسیار طولانی متداول نمی‌باشد و بایستی حتماً اصلاح شوند. به همین علت، مترجم باید برخی از تغییرهای ساختاری و معنایی را در ترجمه متن انجام دهد تا بتواند یک متن روان را به دست آورد.

مهم‌ترین چالش برای یک مترجم این است که بتواند احساسات و مفاهیم متن را در این زمینه ثابت نگه دارد زیرا با تغییر جمله‌بندی برخی از این موارد نیز تغییر می‌یابد. استفاده از جملات کوتاه، یکی از تکنیک‌های مهم در ترجمه متون انگلیسی می‌باشد.

مطالعه کردن متون علمی درزمینهٔ تخصصی:

مترجم برای آنکه بتواند یک ترجمه تخصصی بی‌عیب و نقص داشته باشد، باید تا حد امکان بر زمینه تخصصی متن آگاهی داشته باشد.

خواندن به روز کتاب‌ها و مجلات علمی به مترجم کمک می‌کند تا بتواند مهارت‌های ترجمه خود را بهبود ببخشد. در مطالعه متون تخصصی مترجم می‌تواند با اصطلاحات و سبک این متون تخصصی آشنا شود. همچنین می‌تواند با آخرین تحقیقات و اکتشافات علمی آپدیت شود و این باعث می‌شود که فرد بتواند به راحتی مفاهیمی که می‌خواهد را ترجمه و درک نمایید. مترجمین باید این نکته را به یاد داشته باشید که هرچه بیشتر در یک رشته و گرایش‌ها و زمینه‌های تخصصی آن مسلط شوید، نوشتن و ترجمه متون تخصصی ساده‌تر و سریع‌تر خواهد بود.

ترجمه تخصصی: توجه به اعداد و نمادها

در متون تخصصی نباید فرایند ترجمه بسیاری از اعداد، فرمول‌ها، نمودارها و نمادها را نادیده گرفت. زیرا اگر مترجم به اشتباه اعداد یا نمادی را اضافه کند باعث می‌شود مفهوم انتقالی در یک صفحه کامل یا حتی فصل تغییر کند. برای پیشگیری از این مسئله، مترجم باید به خوبی موضوع را درک کرده و توجه زیادی به نکات کوچک داشته باشد.

ویرایش ترجمه متون:

یکی از بهترین تکنیک‌های مؤثر و خوب در ترجمه تخصصی، اصلاح متن ترجمه‌شده توسط مترجم است. حتی می‌توان از مترجمان دیگری که تجربه ترجمه متون تخصصی در این زمینه را دارند استفاده نمود. بدین صورت، می‌توانید تمام اشتباهات احتمالی که در متن متوجه نشده‌اید، را اصلاح نمایید.

تطبیق سبک خود به نوع سند:

متون علمی مثلا در حوزه ترجمه تخصصی کامپیوتر، دارای انواع مختلفی از متون است که نیاز به فرمت‌های مختلفی دارند. اگر فردی، مترجم کارهای آکادمیک باشد باید در سبکی علمی با عبارات پیچیده و کلمات کمتر رایج متن را ترجمه کند. از سوی دیگر، اگر بخواهید متنی درباره‌ی کاتالوگ‌ها یا دستورالعمل‌های دارویی صحبت کنید، بایستی از سبکی متفاوت با سبک آکادمیک استفاده کنید. زیرا این نوع متون توسط افراد عادی یا مبتدیان درزمینهٔ تخصصی خوانده می‌شود و به همین علت نحوه نوشتار متن باید بیشتر در دسترس و قابل درک باشد. یک مترجم تخصصی باید در ترجمه مقاله دارای سبکی بسیار روشن و مختصر باشد.

نکته: علم همواره در حال تغییر و تحول است و به همان نسبت ترجمه تخصصی نیز دچار تحول می‌شود. به همین علت برای ترجمه متون تخصصی باید همگام با پیشرفت‌های علمی در حوزه مورد نظر، تکنیک ترجمه تخصصی خود را ارتقا داد. مترجم تخصصی خود صاحب نظر در حوزه تخصصی متون است و درک صحیحی از آن‌ها دارد. چنین فردی می‌تواند با توجه به سطح متن و سطح خوانندگان، سبک مناسبی را در نوشتار به کار گیرد که با توجه به نوع متن تغییر می‌کند.

گروه ترجمه آنلاین ارائه دهنده خدمات ترجمه ارزان و حرفه ای. جهت ثبت سفارش از طریق بخش سفارش اقدام کنید.

دیدگاه شما چیست؟